Canto Ostinato in Utopia

Classic FM presenteert: Canto Ostinato in Utopia

Canto Ostinato Gallery

Op 6 september is er een bijzondere uitvoering van het muziekstuk Canto Ostinato in Utopia. De Canto Ostinato is een avondvullende compositie voor toetsinstrumenten geschreven tussen 1973 en 1976 door de Nederlandse componist Simeon ten Holt. De Canto Ostinato zal worden opgevoerd met twee piano’s door internationaal vermaard sterpianisten Sandra en Jeroen van Veen.

Canto Ostinato
In samenwerking met Classic FM willen de inwoners van Utopia klassieke muziek bij een breder publiek onder de aandacht brengen. Canto Ostinato is een internationale klassieke hit. In talloze variaties wordt het stuk uitgevoerd over de hele wereld. Door de voortdurende herhaling van kleine motiefjes in het stuk heeft de Canto een hypnotiserende werking. Liggend spoelen de klanken van de muziek als een bedwelmende reis over de luisteraar heen.

Uniek ligconcert
De uitvoering zal in de vorm van een ligconcert zijn. In plaats van zitplaatsen zijn er dus ligplaatsen. De tonen van de Canto Ostinato lenen zich er uitstekend voor, om juist op deze manier beluisterd te worden. Al liggend overspoelt de muziek je, en kunt je optimaal van de compositie genieten. Vergeet dus niet een kussen/deken of matje mee te brengen!

  • Kaarten zijn €25,- Inloop van het concert is om 17:00. Aanvang om 18:00.
  • Minimale leeftijd om het concert te bezoeken is 13 jaar.
  • Bestel kaarten via de webwinkel of mail voor meer info naar inwoners@talpa.tv o.v.v. Canto Ostinato.
  • Let op: je moet in het bezit zijn van een Utopia-paspoort om Utopia te kunnen betreden. Aan de poort van Utopia kun je een dag-paspoort kopen, of je kunt er hier één aanmaken.
  • Utopia ligt aan de Amersfoortsestraatweg 115 in Laren.
  • Let op: dit concert vindt plaats na de maandelijkse Utopia Markt! Na afloop van de markt wordt het plein omgebouwd tot een heuse concertzaal. Wil je zowel het concert als de markt bezoeken? Kijk dan hier voor de Combi-ticket Markt & Canto Ostinato.

Canto on the Beach door Irma Heerink

CANTO ON THE BEACH

In 1976 voltooide de Nederlandse componist Simeon ten Holt zijn compositie Canto  Ostinato. Sindsdien is dit enorme werk met steeds weer andere combinaties van muziekinstrumenten en uitvoerenden al oneindig vele malen uitgevoerd. En evenzovele keren heeft het de aandachtige luisteraars betoverd en geraakt door het rijke minimalisme, de koppigheid van het ritme en de thema’s die telkenmale terugkeren. Op een voor Nederlandse begrippen warme zomeravond in augustus waren we deelgenoot van een uitvoering van dit magische stuk door vier pianisten, waaronder Jeroen en Sandra van Veen. Niet in een concertzaal maar onder de mooiste muziekkoepel die de wereld kent: de sterrenhemel. En op een bijzonder podium: het strand bij zonsondergang in Bergen aan Zee. In deze op zich al inspirerende omgeving klonk ruim drie uur lang het koppige lied van het leven. Zonder ook maar een moment te vervelen. Boeiend waren de gelijkenissen met het leven die door de muziek en de uitvoering vanaf het begin verbeeld werden. De up’s en down’s. Het samen-komen van wegen en evenzozeer het uiteen-lopen ervan. De dissonanten en harmonieën. Leiden met liefde was het motto van Jeroen, die de diverse overgangen in de muziek aangaf. Met zoveel plezier, ruimte en stimulans smeedde hij het viertal tot een team en hielp hen de compositie tot een prachtig geheel te laten worden. Iedere pianist, ieder onderdeel, iedere partituur anders, maar zo nodig om het canto tot Canto te maken. Ziedaar de metafoor voor onze soms zo verbrokkelde samenleving waarin ieder voor zich bezig is en meent het te kunnen “maken”, zonder recht te doen aan de grondbeginselen  dat to be is to be related, dat het geheel meer is dan de som der delen, dat je elkaar  gegeven bent.

Canto bepaalt bij de kringloop van het leven en de kwetsbare eindigheid ervan. De muzikale openingsthema komt terug in de afronding. Uit stof ben je geworden en tot stof zul je wederkeren. Het kan een deprimerende gedachte zijn. Maar hoor eens wat daartussen allemaal voor prachtigs te beluisteren, te beleven, te zien en te doen is! Vergeet niet te leven. En vergeet ook niet dat echt leven over bergen en door dalen gaat. Met luwten en fikse stormen die het juist zo spannend en uitdagend maken. Zonder die stormen zul je niet de weldaad van de stilte kunnen ervaren. Zonder duisternis geen licht.

De dissonanten in Canto zijn een sensatie, zeker als je zelf nog weleens een dissident bent. Niet door de boel in de steek te laten maar door oude paden te willen (lees: intrinsiek moeten) verlaten en nieuwe wegen te gaan. Canto leert letterlijk wat het teweeg brengt als je volhoudt, koppig doorzet, erbij blijft, stabilitas beoefend. Alleen dan komt de compositie tot zijn recht, krijgt het een kans zich ten volle te ontplooien en zijn werk te doen. Hoe vaak zijn we ongeduldig, geneigd vroegtijdig af te haken, laten we elkaar vallen, investeren we niet meer in een relatie,  willen we vooral nu leuk werk en vergeten dat daar iets aan vooraf gaat. Wie tot het einde toe in staat is zijn taak te volbrengen, hoe klein of groot ook, met liefde, aandacht en zorg, zal de vreugde smaken van het resultaat, van een nieuwe spirit, een opgeruimd gevoel.

Canto Ostinato mogen beluisteren is een menselijk geschenk uit de hemel. Er gaat een helende werking van uit voor wie het wil, het voedt ziel en geest voor wie hongerig is, biedt een ruime horizon aan wie het benauwd, geeft richting aan de weg die we mogen gaan tussen geboorte en sterven.

Irma Heerink

Ligconcert in Groningen

Ligconcert in Groningen

Uitverkocht in  10 minuten…

Treinreis op yogamat, door Carice van Houten (2011, NR4, Nieuwe Revu)

Canto Ostinato is een wonderschoon modern klassiek werk van Simeon ten Holt, gemaakt in (mijn geboortejaar) 1976. Een goede vriend liet het me een jaar of twaalf geleden horen. Ik was meteen hooked. Het is een stuk gemaakt voor twee tot vier piano’s en het is een soort trip van negentig minuten, met variaties op een steeds terugkerend thema. Er wordt wel gezegd dat je het ervaart als een treinreis waarin je meerdere landschappen doorkruist. Ik was 12 januari in het nieuwe DeLaMar Theater bij de uitvoering van Jeroen en Sandra van Veen, ja, man en vrouw. Een gedeelte van het publiek mocht op het toneel liggen om zo dicht mogelijk bij de vleugels te zijn en dus zo intens mogelijk de muziek te beleven. En daar lag ik, op mijn veel te weinig gebruikte yogamat tussen andere kampeerders. Sommigen hadden hele dekbedden meegenomen. Het was druk, we lagen hoofd aan hoofd. Meneer en mevrouw Van Veen kwamen in vol ornaat op en gingen achter de vleugels zitten. Het werd donker. Ik nestelde me liet mijn hoofd met een diepe, onhoorbare zucht op mijn kussentje vallen. De trein vertrok. De reis begon als een soort meditatie, ik was helemaal gefocust op de muziek en op mijn eigen ademhaling. Na een paar minuten opende ik mijn ogen en keek om me heen. Het was zo’n zoet beeld, al die volwassenen die stil en met een glimlach om de mond en nog net niet met hun duim erin, toch op avontuur waren. Ik sloot mijn ogen weer en vervolgde mijn reis. Negentig minuten later stapte ik uit de trein. Strontgelukkig.

Canto Ostinato; klanken als levensadem; Meesterlijke uitvoering door Sandra en Jeroen van Veen

Theaterconcert: Canto Ostinato. Componist: Simeon ten Holt. Door: Sandra en Jeroen van Veen. Gezien: vrijdag 25 maart 2011, ICO-De Schalm in Assen (in het kader van ‘Theater De Kolk on Tour’). Speellijst: http://www.pianoduo.org.

Simeon ten Holt (1923) schreef zijn Canto Ostinato in 1976, de mooiste compositie in Nederland ooit geschreven. Canto Ostinato (‘koppig lied’, waarbij de klanken oneindig in een ritmisch patroon worden herhaald) is een mathematisch en mimimal muziekstuk, waarbij de precieze bezetting is vrijgelaten en beslissingen aan de musici worden overgelaten.
Het stuk is opgebouwd uit een groot aantal secties en 5 notenbalken [zie illustratie]. De musici kunnen per sectie beslissen welke notenbalken ze volgen en hoe lang ze een sectie spelen en hierop variëren of improviseren voor ze door gaan naar de volgende. Dat het geen rommeltje wordt, is te danken aan het ritmisch patroon waarbinnen de klanken zich bewegen en het samenspel van de musici. Iedere uitvoering is hierdoor even spannend als uniek.

Het pianoduo Van Veen maakte faam met verschillende versies van de Canto Ostinato, op zeer verschillende locaties: concertzalen, fabriekshallen en zelfs onder een tentzeil in de stromende regen. Hun weergaven onderscheiden zich van andere, door hun intense samenspel tijdens het concert, waardoor hun versies bijzonder levendig en teergevoelig zijn.

De uitvoering van vandaag is een zogenaamd ‘ligconcert’. Het is wat onwennig om bij binnenkomst mensen op het podium rondom de twee vleugels op matjes te zien liggen. Het meditatieve karakter van de muziek en de voorkeur van Jeroen van Veen om als kleine jongen onder de vleugel van zijn moeder gebiologeerd te liggen luisteren, rechtvaardigt dit manifestatie, hoewel het gedraai van de liggers het zittende publiek behoorlijk afleidt.

De klanken zijn mystiek; de secties magisch realistisch onder de handen van de meesterpianisten. Hartstocht, wanhoop, angst, dromen, verdriet, eenzaamheid, geluk: alle gevoelens die een mens kent, komen voorbij. Deze emoties horen bij elkaar, het gemis van één betekent een breuk met de anderen; het stokken van de levensadem. De klanken klinken afzonderlijk breed, lang, smal en kort maar maken onderlinge combinaties van ijle zwaarte, verstikkende luchtigheid, vloeiende lichtheid, net zoals een mens verstrikt kan raken in de eigen tegenstrijdigheid en afwisselend meegaat in de stroom. Steeds als het onhoudbaar dreigt te worden, volgen steevast hoop en verlossing in langgerekte diepwarme klanken. Even op adem komen tussen twee stroomversnellingen in.
Christelle Chamuleau

27-3-2011, Zaantheater, Zaanstad

Vandaag ging de klok een uurtje vooruit, het is weer zomertijd, hetgeen betekende dat we een uurtje minder hadden om te slapen. Maar toch helemaal uitgerust konden we op weg naar Zaandam. Vandaag speelden we daar in de kleine zaal. In de grote zaal stond de voorstelling van Edwin Rutten, waarvoor onze technicus Toon werkt, en dus hadden we vandaag Mark. Het Zaantheater ligt op een prachtige plek met uitzicht op het water, veel glas en een multifunctioneel gebouw. In de zaal stond ons huismerk vleugels, en toch wel de meest voorkomende instrumenten van Nederland: Yamaha C7. We hadden de goede ervaringen van deze instrumenten (o.a. in Delft en Breda) nog in ons geheugen zitten dus dat beloofde wat. In de kleedkamer las ik een prachtige recensie over het concert in Assen die net binnenkwam via de mail. Er was weer Wi-Fi beschikbaar! Leuk ook om kennis te maken met de technici van het theater: Bart en ….Bart. Handig, als je iets nodig hebt roep je gewoon Bart. De tribune was helemaal ingeklapt een zo ontstond een compleet vlakke vloer waarop genoeg ruimte was voor vele liggende mensen die we vanmiddag hadden. Toen de soundcheck klaar was en het licht was gesteld kon de zaal open. Wij konden naar achteren om ons vast om te kleden en mentaal voor te bereiden op het concert. Bij een middagconcert dragen we onze speciaal ontworpen kleding van kunstenares Anneke Klein Kranenbarg die vandaag ook aanwezig was. Het concert begon om half vier en er lagen veel mensen, maar er zaten ook mensen aan allerlei kanten. We zagen zelfs een enorm opblaasfauteuil; die hadden we nog niet gezien in ligconcerten. Het is zo mooi om te zien hoe mensen helemaal genieten en in hun eigen ruimte de muziek tot zich laten komen.

De Yamaha’s nodigden uit toch heel subtiel en gevoelig spel. Het openingsgedeelte was voor ons persoonlijk een van de mooisten tot nu toe, zo goed als alles lukte, de diversiteit aan klanken, ook hier werden we weer door onszelf verrast. De oneindige mogelijkheden zijn fantastisch en het stuk blijft geniaal! Het publiek was enorm stil, het licht liep naadloos samen met ons spel, en er ontstonden heel spannende momenten. Heerlijk om zo te kunnen spelen, en met het materiaal bezig te zijn en elke keer weer anders te boetseren. Het werd een best lang concert, een uur en vijfenveertig minuten!

Het was weer een warm applaus en na afloop waren we zo druk in gesprek dat we zelfs vergaten de cd’s tevoorschijn te halen om te verkopen…iemand  vroeg er nog om toen bijna iedereen weg was, dus toen toch nog een cd verkocht;-) Na afloop heerlijk gegeten in Zaandam, Toon en Mark trakteerden ons ditmaal. Tevreden en voldaan naar huis gereden. Een volle week voor de boeg met veel… Canto..

25-3-2011, Theater de Kolk, Assen

Soms hoor je wel eens de opmerking: ‘het dak eraf spelen’. Van de week  lazen we in de krant dat na ons concert in Culemborg het theater per direct gesloten was wegens een onveilig dak. In de luide stukken tijdens het spelen kijken we wel eens gekscherend naar boven of er geen scheuren in het plafond komen door het volume. Maar dit hadden we toch echt niet verwacht…. Het bleek natuurlijk niets met ons concert te maken te hebben, maar toch leuk op je cv;-) We kregen wel hartverwarmende reacties naar aanleiding van het concert. Maar goed, vandaag het hoge noorden; Assen. De heenweg duurde behoorlijk lang, de vrijdagavondspits begon vrij vroeg, en al snel stonden we vast zodat de reis erheen dik drie uur in beslag nam…

Aangezien het nieuwe theater nog in aanbouw is (door dezelfde architect als van ‘De Spiegel’ in Zwolle) zit het theater tijdelijk in de muziekschool. Een omgebouwde kapel doet nu dienst als theaterzaal. Een prachtig hoge zaal met veel ramen en hout. Op het podium stonden twee ‘nieuwe’ vleugels voor ons, dat wil zeggen, dit merk hadden we nog niet gehad in deze tour: Bösendorfer. En dan nog twee dezelfde ook. Alhoewel de aanslag vrij zwaar is hebben ze wel heel veel mooie boventonen. Na de soundcheck met Toon hebben we lekker gegeten in een aangebouwd café (met zelfmeegebrachte maaltijden, dat dan weer wel.) Het concert begon om 20.00 uur.

Mijn inleiding was iets langer dan normaal, maar het helpt volgens mij wel om het publiek iets meer uitleg te geven over de muziek.

Het was weer heel anders om het Canto op deze Oostenrijkse vleugels te spelen. Vooral in het spel met de boventonen ontstonden heel nieuwe klanken. Van de ruim honderd mensen lagen er een stuk twintig op het podium. Meer pasten er ook niet bij… Vlak voor de eerste climax kwam iemand uit het publiek voorzichtig naar ons toe gelopen en die ging in het midden onder de vleugels liggen, precies het mooiste punt om te luisteren. Die heeft er tot het einde gelegen en was lyrisch na afloop van de sensatie van puur twee-piano-geluid. Na exact negentig minuten spelen stopte de Canto in Assen. Het publiek liet weer duidelijk horen dat ze enthousiast waren en we kregen bloemen! Alvorens we de weg weer op gingen, hebben we samen nog even wat gedronken in het café, waar we ook nog een paar mensen hebben gesproken.

Het was weer een voldaan gevoel na dit concert!

We kregen ook een recensie over dit concert. Klik hier voor meer.